عنصر خاك از ديدگاه فرهنگ تايلند

در فلسفه طب سنتی تایلند و هنر درمانی تای ماساژ، سلامت انسان در گرو هماهنگی میان چهار عنصر اصلی طبیعت یعنی خاک، آب، هوا و آتش است. در این میان، عنصر خاک پایه و ستون اصلی ساختار فیزیکی بدن به شمار می‌رود و استحکام، ثبات و شکل‌گیری اندام‌ها را بر عهده دارد. این عنصر نماد جامد بودن است و هر بخش از بدن که دارای شکل، وزن و بافت ملموس باشد، از آن سرچشمه می‌گیرد. بیست بخش در بدن انسان در طبقه‌بندی عنصر خاک قرار می‌گیرند و عدم تعادل عنصر خاک در اثر فرسودگی جسمی، تغذیه نامناسب یا سبک زندگی ناسالم ممکن است اختلالات زیر را در هجده عضو و بافت بدن ایجاد کند:




۱- در موی سر، سفید شدن زودرس و یا ریزش ایجاد می‌شود.


۲- در موی بدن که شامل ابرو، مژه، ریش، سبیل و موهای سطح بدن است، سستی ریشه و ریزش ایجاد می‌شود.


۳- در ناخن، باعث خشکی، ورقه‌ورقه شدن و سستی بافت آن می‌شود.


۴- در دندان و لثه، باعث کاهش استحکام و بروز پوسیدگی و التهاب می‌شود.


۵- در پوست، باعث زبری، خارش، بی‌حسی یا سوزش می‌شود.


۶- در ماهیچه، باعث گرفتگی و درد ماهیچه و گاهی بروز خال‌ها و لکه‌های پوستی می‌شود.


۷- در رباط و زردپی، باعث کاهش انعطاف‌پذیری، احساس سفتی، لرزش یا ضعف عضلات می‌شود.


۸- در استخوان، باعث کاهش تراکم و بروز پوکی یا درد می‌شود.


۹- در مغز استخوان، باعث اختلال در بافت‌سازی و نرمی استخوان می‌شود.


۱۰- در طحال، باعث تب، ضعف عمومی یا احساس سردی و گرمی سریع در بدن می‌شود.


۱۱- در قلب، علاوه بر تاثیرات جسمی، باعث ایجاد حساس شدن روحی (عصبانیت و پرخاشگری) می‌شود.


۱۲- در کبد، باعث اختلال عملکرد، درد و التهاب می‌شود.


۱۳- در نسوج پیوندی، باعث عطش مداوم و یا بروز هموروئید می‌شود.


۱۴- در کلیه، باعث خستگی مفرط یا ورم حفره شکمی می‌شود.


۱۵- در ریه، باعث تنگی مجاری تنفسی و بروز آسم می‌شود.


۱۶- در کولون (روده بزرگ)، باعث سوءهاضمه یا اسهال می‌شود.


۱۷- در روده، باعث ازدیاد گاز معده، احساس سرگیجه یا گرفتگی قسمت پایینی کمر می‌شود.


۱۸- در مغز و نخاع، باعث مشکلات شنوایی، سفتی زبان یا سختی فک می‌شود.



علاوه بر این هجده بخش ساختاری، در دیدگاه طب سنتی تایلند دو بخش دیگر نیز شامل عنصر خاک می‌شود و با اینکه عضوی از بدن انسان نمی‌باشند، اما به دلیل ماهیت مادی و جامد خود در این دسته قرار می‌گیرند و عدم تعادل در آن‌ها می‌تواند باعث بروز اختلال شود که به شرح زیر است:



۱- غذای درون روده (مواد هضم‌شده در مسیر دفع) که عدم تعادل در آن باعث سوءتغذیه، دفع غیرعادی یا هموروئید می‌شود.


۲- غذای قبل از هضم، به معنی غذایی که تازه وارد دستگاه گوارش شده و هنوز عمل هضم روی آن انجام نشده است؛ اختلال در این بخش باعث رودل، سوءهاضمه، معده‌درد، تهوع یا اسهال می‌شود.



بنابراین، حفظ تعادل عنصر خاک از طریق تغذیه سالم و بهره‌گیری از روش‌های درمانی طب شرقی مانند تای ماساژ که به بهبود جریان انرژی و خون‌رسانی در بافت‌های جامد، مفاصل و عضلات کمک می‌کند، نقشی اساسی در پیشگیری از این اختلالات و حفظ استحکام و شادابی بدن ایفا می‌کند.